در نوشته ماقبل آخر این وبلاگ ("ورود به نیست انگاری 8/5/98) اشاره شده بود به سخنان حدودا نیم ساعته استاد فقید دکتر سید احمد فردید در جلسه مورخ 14/5/65 در دانشکده حقوق دانشگاه تهران و نقل عباراتی چند از شروع بحث استاد. می دانیم که فردید در باب نیچه در مواضع متعددی از سخنان خود توضیحاتی داده و بار و بارها به وی اشاره نموده است منجمله توضیح در مورد نیست انگاری و مراحل آن در نیچه.

نگارنده به مراحل نیست انگاری در نیچه و توضیح آن تا کنون در چند جای از سخنان استاد برخورد داشته است منجمله در مطلبی که حمید حسن نژاد نقل کرده است به این شرح:

"{نیچه}نیهیلیسم را طرح میکند و چهار مرحله میگذارد.

مرحله اول نیست انگاری ناقص است

مرحله دوم نیستانگاری منفعل و اثرپذیر

مرحله سوم نیست انگاری فعال

مرحله چهارم نیست انگاری بی خودانه یا خلسه ملکوتی

ارسطو و افلاطون و سقراط را نیست انگار ناقص میداند. عامه مردم را نیست انگار منفعل{و} مارکس و نازیسم و بیسمارک و ناپلئون را نیست انگار فعال."

مرحوم استاد فردید برای تقسیمات فوق الذکر تعبیرات دیگری را نیز بکار برده است. مثلا "نیست انگاری ناتمام" برای نیست انگاری ناقص یا "نیست انگاری منفی" برای نیست انگاری منفعل اما برای مرحله چهارم نیست انگاری دو تعبیر دیگر از ایشان نقل شده است یکی "نیست انگاری کلاسیک" که استاد در همان جلسه 14/5/65 می گوید :" یک نیهیلیسمی است که آن نیهیلیسم را نیچه ازش دفاع می کند و در این ظلمت است که برق حقیقت می تواند برای انسان درخشیدن بگیرد..... این چهارمین مرحله نیهیلیسم را نامش را خب می گذارد نیهیلیسم کلاسیک. اینجا کلاسیک در مقابل رمانتیک است یعنی نیهیلیسم جدیِ حسابی ها!" و دیگری تعبیر "نیهیلیسم استاتیک" برای همین مرحله. بعنوان مثال مرحوم مددپور در صفحه 399 "دیدار فرهی و فتوحات آخرالزمان" از قول استاد آورده است:" "بازگشت جاویدان همان"موقوفست به اینکه مراحل مختلف نیهیلیسم نیچه ، نیهیلیسم کلاسیک و استاتیک بی خودانه نیچه را ببینیم چیست و یک تفسیری در باب نیچه بدهیم." یا دکتر موسی دیباج در صفحه 408 مفردات فردیدی:"نیست انگاری جدید مضاعف است . جمله معروف نیچه این است "نیست انگاری منطق تا به نهایت اندیشیده شده است". نوعی "نیست انگاری استاتیک"که در آن انسان فنا شود یعنی "نیست انگاری شیطانی".

این "نیست انگاری استاتیک" را نیز نگارنده در مطالبی که تنظیم نموده نقل کرده است اما در هنگام تحریر نوار 14/5/65 بنظر رسید که تحریر درست "نیست انگاری اکستاتیک" باید بوده باشد نه "استاتیک". Ecstatic  به انگلیسی و extatique  به فرانسه و از همان کلمه ای که گویا برای قرص روانگردان اکستازی نیز بکار برده شده است و با "نیست انگاری اکستاتیک" یا همان "نیست انگاری بیخودانه" یاد شده هم جور در می آید.

نکته دیگر اینکه دکتر دیباج در بازنویسی یادداشتهایش از سخنان فردید این "نیست انگاری اکستاتیک" را که انسان در آن فنا شود "نیست انگاری شیطانی" نامیده در حالیکه فردید با این مرحله از نیهیلیسم که در آن انسان به ظلمت کفر زلفی می رود که در رهش ممکن است مشعلی از چهره برافرخته آید و برق حقیقت برای انسان درخشیدن بگیرد، همدلی دارد.