روشنگری و فراماسونری
اخیرا ترجمه فارسی کتاب:
Transnationalism in Iranian Political Thought
The Life and Times of Ahmad Fardid
نوشته آقای دکتر علی میرسپاسی با عنوان فارسی "فراملیگرایی در اندیشهی سیاسی ایرانیان؛ زندگی و زمانهی سید احمد فردید"(مترجمان یاسر فراشاهینژاد و حمید رضایی یزدی) منتشر شده است. آقای دکتر یاسر میردامادی نیز با نوشتن مقاله ای با عنوان "معمای فردید" در نشریه کتابنامه آگاهی نو، سال چهارم، شماره نهم، بهار ۱۴۰۵ این کتاب را بررسی ونقد نموده است. طبق ادعای این مقاله علی میرسپاسی در کتاب خود "سه جریان فکری را به هم پیوند میزند: هایدگر در آلمان، کربن در فرانسه و فردید در ایران. میرسپاسی ادعا میکند آنچه «اسلام سیاسی» نامیده میشود بیش از آنکه ریشه در سنت چپ داشته باشد وامدار نقد هایدگری به مدرنیته بهعلاوهی قرائت انقلابی از سنت شیعی است".(1) میردامادی همچنین می نویسد:"او(فردید) حتی کربن را، که فیلسوفی ضد لیبرال و شیعیگرا است، نیز از اتهام فراماسونر بودن مبری ندانست."
آیا کسی می داند که "وجهش" چیست و "جهتش" چیست که پژوهشگران ما اینقدر از اینکه کسی مثل هانری کربن فراماسون بوده باشد وحشت دارند؟
اگر به صفحه ویکیپدیای فارسی هانری کربن مراجعه کنیم می بینیم گذشته از اینکه همه اش تعریف و تمجید است اصولا بحثی از فراماسون بودن وی مطرح نشده است. اما اگر به صفحه ویکیپدیای فرانسوی هانری کربن مراجعه کنیم می بینیم که خیلی صریح و با تفصیل و مستند به عضویت وی در لژهای فراماسونری و ترقی وی در آنها تاکید شده است.
نگارنده در این مورد از چت جی پی تی سوال نمود که چنین پاسخ داده شد:
"بله، مستنداتی معتبر در مورد عضویت هانری کُربَن در لژهای فراماسونری در دسترس است.
شواهد و منابع معتبر
1 - ویکیپدیا (نسخه فرانسوی)
طبق نسخه فرانسوی ویکیپدیا، هانری کُربَن در سالهای آغازین دهه ۱۹۶۰ وارد فراماسونری شد:
- او در ۵ مه ۱۹۶۲ در لژ Les Compagnons du Sept n.º 3 از Grande Loge nationale française – Opéra واصل گردید، در ۱۹۶۳ به درجه «Compagnon» و در ۱۹۶۴ به درجه «Maître» ارتقا یافت.
- در Rite écossais rectifié، او در سال ۱۹۷۲ به درجه «Maître écossais de Saint-André»، در ژانویه ۱۹۷۳ به «Écuyer novice» و در ۱۵ سپتامبر ۱۹۷۳ به عنوان «Chevalier bienfaisant de la cité sainte (CBCS)» نامگذاری و لقب رمزی «Eques ab insula viride» دریافت کرد.
- در سال ۱۹۷۴ در لژ Le Centre des Amis n.º 1 (همچنین وابسته به Grande Loge nationale française) «رگولاریزه» شد، و عضو Grand Prieuré des Gaules و «Chapitre de la Sainte Arche royale de Jérusalem» بود.
- در ۷ ژوئیه ۱۹۷۸، به عضویت Grande loge du Royal Order of Scotland در ادینبورگ پذیرفته شد Wikipedia.
2 - منابع پژوهشی و پژوهشگاهها
- یک مطالعه اخیر (سال ۲۰۲۵) اشاره دارد که کُربَن در دهه ۱۹۷۰ به فراماسونری پیوسته و در سیستم شوالیهای-مسیحی خاص Rite écossais rectifié فعالیت میکرد ResearchGate.
- در یک منبع دیگر نیز آمده است که در سال ۱۹۷۲ کارت عضویت مِیسونیک او ثبت شده است (Masonic identity card، مربوط به همین دوره E-Bookshelf.
3 - منابع فارسی
- فردید، فیلسوف برجسته ایرانی، در مصاحبهای مطرح کرده بود: «… فردید استاد فقید ... [...] با استناد به آن گفت که هانری کربن در شش لژ فراماسیونری عضو بوده است.» این نقل قول به عنوان گمانهای از نگاه شخصی فردید مطرح شده و تا حدی جنبه ادعایی دارد (و نه مستندی دانشگاهی) فردید نامه
البته مرحوم فردید نه در مصاحبه بلکه در سخنرانی در سمینار " کنکاشی در اندیشه های آل احمد" مساله عضویت هانری کربن در شش لژ فرماسونری را مستند به یک کتابی که به حضار نشان داده مطرح نموده است.
1 – لازم به ذکر است میردامادی به این نظریه میرسپاسی انتقاداتی دارد.
هر گونه نقل مطالب آزاد است